آیا واقعا Web3 غیرمتمرکز است، وقتی هر قطعی ابری کل اکوسیستم را تهدید می‌کند؟

خلاصه خبر

• در تاریخ ۲۸ مهر، قطع شدن یکی از مناطق ابری آمازون باعث اختلال گسترده در اکوسیستم Web3 شد.
• عملکرد صرافی‌ها و کیف‌پول‌های مطرح مانند Coinbase، Infura و Alchemy به شدت کاهش یافت.
• مشکل اصلی به زیرساخت‌های ابری و سرویس‌های جانبی مانند پایگاه‌های داده و سامانه‌های مدیریت کلید مربوط بود، نه بلاکچین‌ها.
• وابستگی گسترده به سرویس‌های ابر هنوز نقطه ضعف مهمی برای Web3 ایجاد می‌کند.
• توسعه‌دهندگان و شرکت‌ها با راهکارهای متنوع به دنبال کاهش این ریسک‌ها هستند.

آیا Web3 واقعا غیرمتمرکز است؟ بررسی نقاط ضعف پنهان

Web3 همیشه به‌عنوان آینده‌ای غیرمتمرکز برای اینترنت معرفی شده است؛ جایی که اطلاعات و خدمات بین کاربران پخش می‌شود و کنترل دست نهادهای مرکزی نیست. اما آیا واقعا این تصویر واقعیت دارد؟ اتفاقاتی مثل قطعی سرویس‌های ابری در مهرماه نشان داد که هنوز این آرمان تا حدی دور است. بسیاری از برنامه‌ها و کیف‌پول‌های رمزارزی به طور عمده روی زیرساخت‌های ابری مثل Amazon Web Services یا سایر شرکت‌های مشابه اجرا می‌شوند. قطع شدن یک منطقه از این خدمات می‌تواند باعث اختلال در صدها اپلیکیشن Web3 شود.

جزئیات بیشتر: قیمت اتریوم

برای مثال، یک مشکل در دیتاسنترهای آمازون باعث شد سرویس‌های مهم مانند Coinbase و سرویس‌دهنده‌های واسطی مثل Infura یا Alchemy با کندی یا توقف مواجه شوند. این اختلال‌ها مستقیما مربوط به بلاکچین، مانند اتریوم یا سولانا، نبود. بلکه ضعف در سرویس‌های کمکی مثل پایگاه‌داده، درگاه‌های ارتباطی (RPC)، سامانه‌های مدیریت کلید و سرویس‌های نام دامنه (DNS) بود. اگرچه بلاکچین‌ها به لحاظ تئوری غیرمتمرکز و مقاوم در برابر سانسور هستند، اما بسیاری از ابزارهایی که کاربران برای استفاده روزمره نیاز دارند، عملا روی زیرساختی متمرکز قرار دارند.

بیشتر بخوانید: قیمت سولانا

این یعنی اگر یکی از ارائه‌دهندگان بزرگ ابری دچار مشکل شود، طیف وسیعی از برنامه‌های Web3 به‌طور ناگهانی از کار می‌افتد. این موضوع برخلاف باور عمومی درباره استقلال و مقاوم بودن این دسته از برنامه‌ها است. طبق آمارها، حدود ۳۰ درصد بازار زیرساخت ابری جهان در اختیار AWS است. در یک حادثه قطع سراسری شش ساعته، ممکن است ۱۰ الی ۳۰ درصد از قابلیت‌های اپلیکیشن‌های مرتبط با شبکه اتریوم دچار اختلال شوند. همین موضوع باعث شده سوالاتی جدی درباره سطح واقعی غیرمتمرکز بودن این اکوسیستم مطرح شود.

گام‌هایی به سوی کاهش ریسک: آینده Web3 و راهکارها

پس از این رویدادها، شرکت‌های فعال در حوزه Web3 سعی کرده‌اند با توسعه راه‌حل‌های جدید، آسیب‌پذیری‌ها را کاهش دهند. یکی از رایج‌ترین روش‌ها استفاده از چندین ارائه‌دهنده سرویس به صورت هم‌زمان (Multi-Cloud) است. در این مدل، درخواست‌ها و داده‌ها به‌طور هم‌زمان به چند سرور ارسال می‌شوند و در صورت وقوع قطعی در یک بخش، سایر سرورها پاسخگو خواهند بود. علاوه بر این، راهکارهایی مانند راه‌اندازی گره‌های شخصی (Self-Hosted Node)، استفاده از سرویس‌های غیرمتمرکزتر مانند Pocket Network و ایجاد بسترهای پشتیبان برای نگهداری داده‌ها نیز رایج شده‌اند.

در حوزه ذخیره‌سازی نیز، استفاده از سرویس‌های متفاوت مانند IPFS و Arweave اهمیت پیدا کرده ‌است. برخی پروژه‌ها اقدام به ساخت سامانه‌های تایید داده به صورت مستقیم در کیف‌پول‌ها و مرورگرها کرده‌اند تا کاربر بدون تکیه بر یک واسطه مرکزی بتواند اطلاعات را راستی‌آزمایی کند. همچنین در بخش لایه دوم (Rollup)، تیم‌هایی مشغول توسعه توالی‌کننده‌های مشترک یا غیرمتمرکز هستند تا نقطه شکست واحد حذف شود.

بیشتر بخوانید: قیمت Arweave

نگرانی‌ها از ریسک‌های مرتبط با وابستگی به تنها یک سرویس‌دهنده ابری، حتی توجه نهادهای نظارتی مثل اتحادیه اروپا را جلب کرده است. برخی مقررات جدید، شرکت‌ها را مجبور می‌کند زیرساخت خود را متنوع کنند تا در برابر چنین اختلالاتی مقاوم‌تر شوند. به همین دلیل، امروزه بسیاری از صرافی‌ها، کیف‌پول‌ها و پلتفرم‌ها، سیاست‌های تنوع‌دهی زیرساخت را جدی گرفته‌اند و تلاش می‌کنند از سطوح مختلف تامین‌کننده استفاده کنند.

در پایان باید گفت، Web3 هنوز به طور کامل به آرمان غیرمتمرکز بودن دست نیافته و مشکلات زیرساختی می‌تواند کل اکوسیستم را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، تلاش‌ها برای توسعه روش‌های پشتیبان و کاهش اتکا به سیستم‌های ابری سنتی رو به افزایش است. آینده این حوزه وابسته به موفقیت راهکارهای متنوع‌سازی و تقویت زیرساخت‌های غیرمتمرکز خواهد بود و زمان نشان خواهد داد آیا Web3 می‌تواند به وعده اصلی خود یعنی استقلال از مرکزها و مقاوم بودن در برابر قطعی‌ها عمل کند یا خیر.